Wonen stopt niet bij de grens
Grenswoners
Jongeren ervaren landgrenzen niet, maar wél het effect van beleid dat daar stopt. In grensregio’s als Zeeuws-Vlaanderen en Zuid-Limburg lopen wonen, werken, leren en leven door elkaar heen, terwijl systemen en regels vaak ophouden bij de landsgrens. Dat heeft invloed op kansen, bereikbaarheid en mentaal welzijn.
Daarom onderzochten we samen met onze partners – OnbegrensdZeeuwsVlaanderen, Kenniscentrum Zeeuwse Samenleving en Neimed – het woonvraagstuk voor jongeren, starters en toekomstige generaties met intergenerationeel ontwerp.
Download de rapportageAanpak
De grens als vertrekpunt
We benaderden wonen niet als een losstaand vraagstuk, maar als onderdeel van een groter geheel. Vanuit het perspectief van brede welvaart onderzochten we hoe grenswonen samenhangt met mentale gezondheid, sociale netwerken, onderwijs, werk en bereikbaarheid.
Samen met partners uit onderzoek, beleid en praktijk verkenden we de grensregio als één leefgebied. We spraken met jongeren, gingen op pad in dorpen, analyseerden bestaande plannen en haalden perspectieven op bij experts en stakeholders aan beide zijden van de grens. Zo ontstond een rijk beeld van het dagelijks leven én van de structurele patronen die vaak onzichtbaar blijven.
Proces
Van luisteren naar verbeelden
Die inzichten zijn vertaald naar grenskaarten en drie mogelijke toekomstscenario’s voor Zeeuws-Vlaanderen. Scenario’s die helpen om het gesprek over de toekomst van de regio te verbreden en om richting te geven aan beleidskeuzes. Ze verbinden wonen, werken, leren en leven in een grensregio die blijft veranderen.
De scenario’s verkennen verschillende paden. Krimp als kracht zet in op het versterken van natuur en landschap, met ruimte voor recreatie en ecologie. Energie als motor richt zich op duurzame energie, nieuwe industrie en technische innovatie als drijvers van economische groei en verstedelijking. Tijdelijkheid als basis onderzoekt flexibele woonvormen en voorzieningen die meebewegen met de veranderende behoeften van bewoners.
Afsluiting
Startpunt voor de volgende stap
Grenswoners bracht verbeelding en verdieping in een complex vraagstuk. Het ontwerpend onderzoek legde bloot wat er speelt en maakte mogelijke toekomsten bespreekbaar.
In de tweede fase vormen de drie toekomstscenario’s het startpunt om samen met jongeren, experts en beleidsmakers verder te werken aan concrete vervolgstappen in grensregio’s van Zeeuws-Vlaanderen en Zuid-Limburg. Dit project wordt ondersteund door Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.
Contact
